آخرین به‌روزرسانی: مهر ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۶)
اگر در انگلستان مستأجر هستید یا به‌زودی برای مهاجرت، تحصیل یا کار به این کشور می‌روید، مهم‌ترین تغییر سال‌های اخیر بازار اجاره را باید بشناسید: قانون حقوق مستأجران (Renters' Rights Act). بخش اصلی این قانون از ۱ مه ۲۰۲۶ اجرا شده و قواعد تخلیه، افزایش اجاره و قرارداد را برای بیشتر مستأجران بخش خصوصی در انگلستان تغییر داده است. در این راهنما به زبان ساده توضیح می‌دهیم چه چیزی عوض شده و در عمل چه حقوقی دارید.
این قانون مربوط به انگلستان (England) است. اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی قوانین اجارهٔ جداگانه دارند.
مهم‌ترین تغییر: پایان تخلیهٔ بدون دلیل (Section 21)
تا پیش از این قانون، صاحب‌خانه می‌توانست با «اخطار ماده ۲۱» (Section 21) و بدون ذکر هیچ دلیلی، مستأجر را پس از پایان قرارداد بیرون کند. این نوع تخلیه که به «no-fault eviction» معروف بود، از ۱ مه ۲۰۲۶ در بخش اجارهٔ خصوصی انگلستان لغو شده است. آخرین روز صدور اخطار معتبر ماده ۲۱، ۳۰ آوریل ۲۰۲۶ بود.
از این تاریخ به بعد، صاحب‌خانه فقط با استناد به یکی از دلایل قانونی ماده ۸ (Section 8) می‌تواند درخواست تخلیه بدهد و باید آن دلیل را در دادگاه ثابت کند؛ مثلاً بدهی جدی اجاره، قصد فروش ملک یا نیاز خودش یا خانواده‌اش به سکونت در آن.
قراردادهای اجاره حالا ماهبهماه (Periodic) هستند
قانون جدید قراردادهای موسوم به Assured Shorthold Tenancy را حذف کرده است. همهٔ قراردادهای اجارهٔ خصوصی به Assured Tenancy تبدیل شده‌اند و دیگر قرارداد «مدتدار» (مثلاً یک‌ساله) وجود ندارد؛ قراردادها به‌صورت دورهای و ماهبهماه (periodic / rolling) ادامه پیدا می‌کنند. قراردادهای مدتدار موجود هم در ۱ مه ۲۰۲۶ خودبهخود به قرارداد دورهای تبدیل شدند.
برای شما به‌عنوان مستأجر یعنی:
- برای ترک خانه به قرارداد یک‌ساله گره نخورده‌اید؛
- کافی است دو ماه پیش‌تر به صاحب‌خانه اطلاع بدهید (مهلت اعلام مستأجر از یک ماه به دو ماه افزایش یافته است)؛
- صاحب‌خانه هم نمی‌تواند فقط به دلیل «تمام شدن مدت قرارداد» شما را بیرون کند.
قواعد جدید افزایش اجاره
افزایش اجاره حالا فقط از راه رسمی و با اخطار ماده ۱۳ (Section 13) ممکن است و:
- مهلت اخطار افزایش اجاره از یک ماه به دو ماه رسیده است؛
- اگر افزایش را غیرمنصفانه می‌دانید، میتوانید آن را به دادگاه تخصصی (Tribunal) ببرید؛
- دادگاه می‌تواند اجاره را برابر یا کمتر از رقم پیشنهادی صاحب‌خانه تعیین کند، اما نمی‌تواند آن را بیشتر از رقم پیشنهادی کند. پس مراجعه به دادگاه برای مستأجر ریسک افزایش بیشتر ندارد.
ممنوعیت «مزایدهٔ اجاره» و محدودیت پیش‌پرداخت
صاحب‌خانه‌ها و مشاوران املاک باید مبلغ مشخص اجاره را در آگهی اعلام کنند و حق ندارند مستأجران را به پیشنهاد مبلغ بالاتر تشویق کنند یا چنین پیشنهادی را بپذیرند. به گفتهٔ مؤسسهٔ خیریهٔ Shelter، شهرداری‌ها برای این تخلف می‌توانند تا ۷ هزار پوند جریمه تعیین کنند. دولت همچنین محدود کردن اجارهٔ پیش‌پرداخت (rent in advance) به حداکثر یک ماه را در برنامه دارد.
حیوان خانگی و ممنوعیت تبعیض
- حیوان خانگی: مستأجر حق دارد درخواست نگهداری حیوان خانگی بدهد. صاحب‌خانه نمی‌تواند بدون دلیل موجه آن را رد کند و باید ظرف ۲۸ روز کتبی پاسخ بدهد.
- تبعیض: رد کردن متقاضی فقط به این دلیل که فرزند دارد یا از مزایای دولتی (benefits) استفاده می‌کند، ممنوع است.
اگر صاحب‌خانه بخواهد ملک را بفروشد یا خودش ساکن شود
این دو دلیل همچنان برای تخلیه پذیرفته می‌شوند، اما با حمایت‌های مهم:
- در ۱۲ ماه اول اجاره نمی‌توان به این دلایل درخواست تخلیه داد؛
- صاحب‌خانه باید چهار ماه پیش از مراجعه به دادگاه اخطار بدهد؛
- اگر به دلیل فروش یا سکونت تخلیه کند، تا ۱۲ ماه حق ندارد همان ملک را دوباره اجاره بدهد.
چه بخش‌هایی هنوز در راه است؟
بعضی بخش‌های قانون مرحله‌ای اجرا می‌شوند؛ از جمله پایگاه دادهٔ ملی صاحب‌خانه‌ها، نهاد داوری (Ombudsman) برای رسیدگی به شکایت‌ها، استاندارد خانهٔ مناسب (Decent Homes Standard) و قانون Awaab دربارهٔ رسیدگی به رطوبت و کپک. طبق اعلام Shelter، زمان اجرای این بخش‌ها «اواخر ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷» پیش‌بینی شده است.
چک‌لیست عملی برای مستأجران فارسی‌زبان در انگلستان
- مطمئن شوید مبلغ اجاره در آگهی مشخص است و از «مزایده» دوری کنید.
- همهٔ مکاتبات با صاحب‌خانه را کتبی (ایمیل یا پیام) نگه دارید.
- اگر اخطار افزایش اجاره گرفتید، تاریخ و فرم آن را بررسی کنید؛ باید دو ماه مهلت داشته باشد.
- برای ترک خانه، دو ماه زودتر کتبی اطلاع بدهید.
- اگر اخطار تخلیه دریافت کردید، فوراً با یک مشاور حقوقی یا خط مشاورهٔ Shelter تماس بگیرید.
برای پیدا کردن خانه یا هم‌خانه، آگهی‌های اجاره و مسکن را ببینید یا مستقیم به آگهی‌های فارسی‌زبانان در انگلستان سر بزنید. اگر به مشاورهٔ حقوقی نیاز دارید، در دستهٔ وکالت و امور حقوقی متخصصان فارسی‌زبان را پیدا کنید.
پرسش‌های متداول
آیا صاحب‌خانه در انگلستان هنوز می‌تواند بدون دلیل مرا بیرون کند؟
خیر. از ۱ مه ۲۰۲۶ تخلیهٔ بدون دلیل (اخطار ماده ۲۱) در بخش اجارهٔ خصوصی انگلستان لغو شده و صاحب‌خانه باید یکی از دلایل قانونی ماده ۸ را در دادگاه ثابت کند.
قرارداد یکسالهٔ من چه میشود؟
قراردادهای مدتدار در ۱ مه ۲۰۲۶ خودبهخود به قرارداد دورهای (ماهبهماه) تبدیل شدند. میتوانید با دو ماه اطلاع قبلی خانه را ترک کنید.
صاحب‌خانه چند وقت یک‌بار می‌تواند اجاره را زیاد کند؟
افزایش اجاره فقط با اخطار رسمی ماده ۱۳ و دو ماه مهلت ممکن است و مستأجر می‌تواند آن را در دادگاه تخصصی (Tribunal) به چالش بکشد. دادگاه نمی‌تواند اجاره را بیشتر از رقم پیشنهادی صاحب‌خانه تعیین کند.
آیا این قانون در اسکاتلند و ولز هم اجرا میشود؟
خیر، این قانون مربوط به انگلستان است. اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی قوانین اجارهٔ جداگانهٔ خود را دارند.
منابع
- Shelter England – What to expect from the Renters' Rights Act
- Shelter England – How section 21 notices will be abolished
این مطلب برای آگاهی عمومی است و جایگزین مشاورهٔ حقوقی نیست. پیش از هر تصمیم، شرایط خود را با یک مشاور متخصص بررسی کنید.
نظرات کاربران
هنوز نظری برای این پست ثبت نشده است.